Pałac, pasaż, kawiarnia i kino Lucerna – czyli 4-w-1 [pierwsza część mini serii]

Tym oto wpisem otwieram mini (a może maksi?) przewodnik po praskich kinach.

Możesz się ze mną zgodzić lub nie, ale nie ma nic lepszego niż przejść się do kina w obcym mieście. A co dopiero w obcym kraju.

Ale uwaga – nie chodzi mi tylko o obejrzenie filmu w języku, którego być może nie rozumiesz (choć praskie kina mają bogatą ofertę filmów nie tylko po czesku), ale o budynki w których te kina się znajdują, o ich historie i – w końcu – o kawiarnie i knajpki, które każde z kin w tym cyklu posiada. Tak, tak – jak przystało na Czechy, w każdym z opisanych kin możesz coś wypić lub zjeść – przed seansem, po seansie lub zamiast niego.

Przewodnik zaczynamy od najdłużej działającego kina w Czechachkina Lucerna. Zapraszam!


Lucerna to nie tylko najważniejsze czeskie (a kiedyś czechosłowackie) kino, ale też całkiem ciekawa kawiarnia, kilka restauracji, barów i sal koncertowych, pasaż z bardzo różnymi sklepami oraz sam budynek.

Do kina Lucerna wejdziesz przez pasaż Lucerna, do którego z kolei możesz się dostać z czterech stron – popatrz na mapę poniżej.

Dwa najłatwiejsze do znalezienia wejścia (z szyldem Lucerna) znajdują się: od strony ulicy Vodičkovej (z północy) oraz od ulicy Štěpánskej (z południa).

Natomiast adres samego kina to: ul. Vodičkova 704/36, 110 00 Praha.

1. Kino Lucerna

Kino Lucerna to najdłużej działające kino w Czechach. Nieprzerwanie funkcjonuje od 3. grudnia 1909 roku. Historia jego powstania jest krótka: Vácslav Havel (dziadek prezydenta Václava Havla) chciał postawić w Pradze „wielofunkcyjny” budynek – mieszkania, sklepy, biura, restauracje itp. pod jednym dachem. I tak powstał pałac Lucerna, o którym więcej poniżej.

Ponieważ pałac Lucerna miała być centrum kulturalnym i musiał na siebie zarabiać, nie mogło zabraknąć w nim kina. Co więcej, rodzina Havlów zajmowała się przemysłem filmowym. Syn Vácslava Havla – Miloš Havel – był założycielem i szefem firmy Lucernafilm, która zajmowała się produkcją filmów. Firma działała od 1912 do 1949 roku. Z tą firmą związana jest również historia studia filmowego w praskiej dzielnicy Barrandov. Ale to już historia na inny wpis. Po dojściu komunistów do władzy, firma, kino i cały pałac Lucerna zostały znacjonalizowane. Sam wątek rodziny Havlów również jest bardzo ciekawy, ale to też historia na oddzielny wpis.

Nie dziwi więc, że samo kino Lucerna odegrało istotną rolę w rozwoju czeskiej (lub czechosłowackiej) kinematografii – z takim zapleczem było oczywiste, że to kino będzie centrum filmowego przemysłu w Czechosłowacji.

Kino Lucerna w Pradze

Zaraz się zacznie

Do samego kina wejdziemy albo schodami na lewo od kasy biletowej, gdzie urzędują starsze panie z jeszcze starszym komputerem, lub przez kawiarnię Lucerna (patrz foto poniżej).

Kino ma dwie sale: sala wielka (główna) – która była tam od zawsze oraz sala mniejsza, która została oddana do publicznego użytku niedawno, tj. w roku 2013. Wcześniej mała sala służyła wyłącznie jako miejsce prywatnych projekcji przedpremierowych filmów. Używał jej Miloš Havel, jego rodzina oraz współpracownicy. Po 1949 roku, kiedy cały pałac Lucerna został znacjonalizowany, mała sala przestała działać jako miejsce jakiejkolwiek projekcji filmów. Wnioskuję, że dostosowując się do ogólnej tendencji wielosalowych multipleksów, Lucerna postanowiła znów użyć tego miejsca – tym razem do celów czysto komercyjnych. I dobrze.

Wielka sala kina Lucerna budzi zachwyt. Nigdzie nie znalazłem informacji na ile sala zmieniła się od czasu jej wybudowania, jednak myślę, że niewiele. Sala została udekorowana w stylu nawiązującym do rokoko. Nie ma co się rozpisywać – popatrz na zdjęcie poniżej, a następnie kup bilet do kina. Choćby dla tej sali warto kino Lucerna odwiedzić.

Wielka sala kinie w Kinie Lucerna - bardziej przypomina teatr niż kino, Praga

Wielka sala w kinie Lucerna – bardziej przypomina teatr niż kino

Dygresja: na internetowej stronie kina istnieje możliwość onlinowej rezerwacji miejsc (klikając w godzinę projekcji). Płacimy wtedy kartą i drukujemy sobie bilet. Z biletem od razu idziemy na górę do sali projekcyjnej. Jeżeli nie chcemy albo nie możemy wydrukować biletu, to z potwierdzeniem płatności idziemy do kasy, gdzie bilet zostanie dla nas wydrukowany (lepiej być wcześniej niż później – przed kasą może być kolejna i nie dostaniemy naszego biletu na czas). Poniżej jako ciekawostka wydrukowany bilet na film „Ziarno prawdy” Borysa Lankosza, wyświetlany w kwietniu w Lucernie w ramach Europejskiego Festiwalu Filmowego (swoją drogą świetny film – trailer tutaj).

bilety do kina Lucerna, Praga

Dodam jeszcze jedną ciekawostkę – kino Lucerna jako pierwsze wyświetlało pierwszy udźwiękowiony film w Czechosłowacji. Było to 13 sierpnia 1929 roku. Film nosił tytuł „Show Boat”, po czesku „Loď komediantů”, po polsku „Statek komediantów”.

plakat Show Boat (1929)

Fragmenty tego filmu można zobaczyć na YT pod tym linkiem. Jeżeli wiesz gdzie znaleźć w sieci cały film, daj mi proszę znać.

Toalety męskie w kinie Lucerna zapraszają na seans - Praga

Toalety męskie w kinie Lucerna zapraszają na seans

2. Kawiarnia Lucerna

Jak już wspominałem, do kina można wejść przez kawiarnię Lucerna. Zdecydowanie warto ją odwiedzić, ale moim skromny zdaniem, wystarczy to zrobić tylko raz w życiu. Kawiarnia jest tak sławna i popularna, że nie musi się za bardzo starać o klientelę. Kawa, piwo i torty są smaczne, ale serwis jest średniej jakości. Innymi słowy, jako pół-lokales nie odwiedzam tego miejsca specjalnie często, chyba że na szybkie piwo lub kawę przed lub po filmie.

kawiarnia Lucerna, Praga

Ogólnie wygląd kawiarni jest na pierwszy rzut oka imponujący, jednak po jakimś czasie przychodzi refleksja, że czas się tutaj zatrzymał a wskazówka pokazuje godzinę duchów – sławnych duchów sławnych przodków, którzy niestety są już dawno martwi. Myślę, że chwała kawiarni Lucerna przeminęła wraz z nadejściem lat 50-tych. Nie wiem – może ta kawiarnia troszkę trąci myszką i wygląda jak skansen, może mi po prostu nie pasuje. Przejdź się i sam oceń.

Kawusia i torcik w kawiarni Lucera, Praga

Kawusia i torcik w kawiarni Lucera

Uważam, że są fajniejsze kawiarnie w Pradze w stylu lat 20-tych. Niemniej jednak i tak warto tuja zaglądnąć i wypić kawę z widokiem na instalację Davida Černého. Do dalszych zalet tego miejsca należy WiFi, dzięki czemu możesz poczytać mojego bloga będąc w sercu Pragi 🙂 oraz relatywnie niskie ceny, biorąc pod uwagę ścisłe centrum miasta.

Wejście do kawiarni i do kina Lucerna, Praga

Wejście do kawiarni i do kina. Na końcu schodów popiersie Vácslava Havla. Polecam również wyjść schodami na piętro wyżej – znajduje się tam galeria oraz ciekawy widok

Dlaczego nad wejściem do kawiarni jest napisane BIO? Dlatego, że słowo „biograf” lub „kinematograf” to oryginalne słowa określające dzisiejsze kino. „Biograf” to inaczej „zapis życia”. W Pradze działa kino Biooko, którego nazwa nawiązuję do wczesnej nazwy „kina” (o tym kinie dowiesz się więcej z dalszych odcinków mojego mini-maksi przewodnika).

[Edit 24.1.2017 – wpis o Bio Oko już jest -kliknij tutaj]

3. Pałac i pasaż Lucerna

palac Lucerna - logo

Vácslav Havel prawdopodobnie sprzedał kilka swoich kamienic w centrum Pragi, aby mieć fundusze na realizację budowy pałacu.

Wacław na koniu - rzeźba - Lucerna, Praga

Koń, kasa biletowa i wejście do kina Lucerna na lewo od niej. Okna po prawej – na wysokości konia – to okna kawiarni Lucerna

Największą atrakcją pałacu, z punktu widzenia turysty, jest rzeźba „Koń”, przedstawiająca króla Wacława na zdechłym wirzechowcu. Pochodzi ona z 1999 roku a autorem jest wspomniany już David Černý. Zgodnie z ustaleniami między właścicielami budynku (rodzina Havlów otrzymała pałac z powrotem po 89-tym roku) a Černým, rzeźba będzie tu wisieć dopóty, dopóki do Czech nie wróci monarchia konstytucyjna. Rzeźba to oczywiście parodia na pomnik św. Wacława, który góruje nad Placem Wacława – jakieś 500 m stąd.

Nazwa Lucerna (co oznaczy po czesku „latarnię”) pochodzi o żony Vácslava Havla. Żona budowniczego patrząc na fasadę budowanego domu, doszła do wniosku, że przypomina ona właśnie latarnię (latanię w sensie lampion).

W samym pasażu są bardzo ciekawe miejsca:

  • kilka dziwnych sklepów, które moim zdaniem w ogóle nie pasują do tak nobliwego miejsca 😉 ; np. sklep z winylami lub ciucholand Nymph z osobliwym jeleniem na wystawie
  • kilka restauracji i kawiarni; bardzo nie polecam chińsko-japońskiej knajpy Xing Dong Hai
  • galeria Lucerna, na pierwszym piątrze – idziemy jak do kawiarni i skręcamy w prawo; do 06.05.2016 była tam wystawa prac Miloša Slováka, nadwornego grafika reklamowego Baťi – tego od butów 🙂
    buty Bata, reklamy - Lucerna, Praga
  • w budynku można znaleźć pater noster, czyli windę jeżdzącą bez zatrzymywania się – można się nią przejechać. Nie napiszę gdzie się ona dokładnie znajduje – musisz ją znaleźć samodzielnie 🙂
  • Lucerna Music Bar, gdzie odbywają się ciekawe koncerty – strona tutaj
  • Knajpa Lucerna – warta odwiedzenia ze względu na wystrój, jednak mnie osobiście odstrasza smród papierosów – większość knajpy jest niestety dla palących
  • tzw. Wielka Sala; początkowo miała być stadionem hokejowy, jednak koncepcję szybko zmieniono. Teraz odbywają się tam koncerty, bale, studniówki i tym podobne
  • oficjalna strona pałacu Lucerna jest tutaj – warto ją przejrzeć przed odwiedzeniem pałacu – znajduje się tutaj pełny przegląd lokali w pałacu Lucerna oraz aktualny program kulturalny

sklep z płytami gramofonowymi w pasażu Lucerna, Praga

Nie wszystkie przestrzenie pałacu Lucerna są dostępne. Na fotografiach widziałem fantastyczne tarasy na dachu budynku. Według mojej wiedzy, póki co nie można się tam dostać, jednak słyszałem zapewnienia, że ma tam w przyszłości powstać nowa restauracja.

Pałac Lucerna od ulicy Štěpánskej - Praga

Pałac Lucerna od ulicy Štěpánskej

Jeżeli temat pałacu Cię zainteresował, to warto obejrzeć świetny dokument Czeskiej Telewizji o jego historii (można włączyć czeskie napisy – pomaga 🙂 ).

Zachęcam Cię więc do pobłądzenia po pasażu i pałacu Lucerna i sprawdzenia jakie inne ciekawe miejsca kryją się w tym przepastnym budynku.

4. Podsumowanie

Dlaczego warto: kino z historią i z fantastycznym wnętrzem oraz (przeciętna) kawiarnia z pięknym wystrojem w stylu lat 20-tych z widokiem na „Konia”. Zdecydowanie cały pałac i pasaż Lucerna są ciekawe i warte odwiedzenia. W kinie odbywają się przeróżne festiwale filmowe a sam repertuar czeskich kin jest na tyle różnorodny, że nawet nie mówiąc po czesku, można tam trafić na ciekawy i zrozumiały dla nas film. Wizyta w kinie Lucerna nie jest więc tylko „sztuką dla sztuki” 😉 .

Na minus: średnio wygodne fotele w kinie – ale piszę to z perspektywy pół-lokalesa i się po prostu czepiam 🙂 . Kawiarnia Lucerna mogłaby trzymać wyższy standard. Ale i tak bardzo warto.

Kino Lucerna - logo

5. Ciekawostki:

  • książki Zygmunta Miłoszewskiego (na podstawie jego książki „Ziarno prawdy” powstał film o tym samym tytule) zostały przetłumaczone na język czeski; do dostania np. w księgarni NeoLuxor
  • Pasta Oner – praski street artysta, aresztowany „za wandalizm” już w wieku 13 lat – został poproszony o zrobienie jednego z witraży do pałacu Lucerna. Więcej informacji znajdziesz tutaj; oficjalna strona Pasty Onera jest tutaj – są na stronie wymienione miejsca, gdzie w Pradze można zobaczyć jego dzieła
  • pater noster – niezatrzymująca się winda śmierci – jak wygląda i jak działa

6. Linki do wpisu:

Podobał Ci się ten artykuł? Jeżeli tak, to proszę podziel się nim ze światem:

PS. Jeżeli podoba Ci się mój blog, to koniecznie zapisz się do newslettera. Dzięki temu żaden nowy wpis nie przejdzie Ci koło nosa.