Skąd pochodzi cukier w kostce i dlaczego powstał?

Ano z Czech. Zaskoczony? Ja też byłem.

Dlaczego powstał? To oczywiste – dla naszej wygody.

W listopadzie byliśmy z Janą odwiedzić miejsce narodzin kostki cukru, czyli miasteczko Dačice w południowych Czechach. Z tego wpisu dowiesz się kto stał za tym spektakularnym wynalazkiem 🙂 .

Zapraszam!


Mój pierwszy cukier w kostce

Bardzo dobrze pamiętam jak byłem zdziwiony, kiedy pierwszy raz zobaczyłem cukier w kostkach. Pokazał mi go babcia. Musiałem mieć wtedy kilka lat. Najbardziej mnie fascynowało, że cukier w kostce można złapać palcami i zanurzyć np. w herbacie. Wtedy kostka szybko nasiąka cieczą i cudownie powoli zmienia kolor. Długo się tak bawiłem.

Cukier w kostce to oczywista oczywistość, ale kiedyś tak przecież nie było. Przed wynalezieniem kostki, cukier był składowany i transportowany głównie w „głowach cukru” (po czesku homole cukru).

Skąd pochodzi cukier w kostce?

Za miejsce wynalezienia kostki cukru uchodzi rafineria w miejscowości Dačice w południowych Czechach. Z końcem 20. lat XIX stulecia powstała tam rafineria przetwarzająca trzcinę cukrową i buraki cukrowe. W 1840 roku rafinerią zaczął zarządzać Jakub Kryštof Rad (pochodzący ze Szwajcarii). W lecie 1841 roku doszło do tragicznego zdarzenia. Pani małżonka Jakuba – Juliana Radová – zraniła się w palec podczas kruszenia bryły cukru. Poskarżyła się swojemu mężowi, który już po kilku miesiącach ofiarował małżonce pudełeczko z różnokolorowymi kostkami cukru. Taki był początek.

Wynalazca cukru w kostkach

Jakub i Juliana Rad. Źródło: dacice.cz

Kostka cukru powstawała na prasie i początkowo miała wysokość ścianki około 1,2-1,5 cm. Do ogólnej sprzedaży trafiła dopiero w 1843 roku. Dokładnie od 23. stycznia 1843 roku Jakub Rad otrzymał pozwolenie na produkcję cukru w kostkach. Patent uzyskał pod koniec tego samego roku.

Prasa do produkcji cukru w kostkach

Oryginalna prasa do produkcji kostek cukru. Źródło: dacice.cz.

W 1846 roku Jakub z małżonką powrócili do Wiednia, a sama dačicka rafineria upadła w 1852 roku. Koszty transportu buraka cukrowego do rafinerii były zbyt wysokie, aby produkcja cukru była tam opłacalna. Co więcej, w pobliżu rafinerii nie dało się buraka cukrowego uprawiać. Taka smutna historia.

Jedyny taki pomnik

Jeżeli już jakimś cudem znalazłeś się w Dačicach, to możesz obejrzeć jedyny (zapewne) na świecie pomnik kostki cukru. Pomnik został zbudowany w 1983 roku:

Pomnik kostki cukru w Dačicach

Przed pomnikiem, w kilkunastu językach, znajduje się informacja, że kostka cukru została wynaleziona właśnie tutaj w 1843 roku:

Tablica pamiątkowa nt. kostki cukru; w Dačicach

Lokalizacja samego pomnika jest poniżej na mapie:

Kostka cukru jako symbol narodowy Czech

Czesi są bardzo przywiązani do tego wynalazku. Aczkolwiek w czasie kiedy powstał, nie było państwa Czeskiego, a sam wynalazca nie był Czechem tylko Szwajcarem 😉 . W 2009 roku Czesi przejeli prezydenturę Unii Europejskiej i wykorzystali kostkę cukru do promocji swojego kraju. Spot reklamowy (poniżej) kosztował 11 milionów czeskich koron (1,8 miliona PLN). Pojawiają się w nim znane czeskie twarze: modelka Tereza Maxová, hokejista Jaromír Jágr, piłkarz Petr Čech i kilka innych osób. Niech każdy sam oceni, czy te pieniądze były dobrze wydane 😉 .

Linki do wpisu:

Pozostaje mi tylko życzyć Ci słodkich Świąt!

Do przeczytania w przyszłym tygodniu.

Podobał Ci się ten artykuł? Jeżeli tak, to proszę podziel się nim ze światem:

PS. Jeżeli podoba Ci się mój blog, to koniecznie zapisz się do newslettera. Dzięki temu żaden nowy wpis nie przejdzie Ci koło nosa.

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz